vrijdag 9 maart 2007

Saba onderwaternatuur verdient bescherming


Om de onderwaternatuur van de Sababank optimaal te kunnen beschermen, adviseert hoogleraar internationaal recht Fred Soons om het gebied te laten verklaren tot 'bijzonder gevoelig zeegebied'. Dat geeft de overheid mogelijkheden meer regels te stellen voor natuurbehoud, zo meldt Bas Jussen in het Antilliaans Dagblad.

De Sababank: een zeegebied van slechts twintig tot veertig meter diep ten zuidwesten van Saba en rijk aan onderwaterleven. Met een oppervlakte van circa 2200 vierkante kilometer is het gebied groter dan de vijf Antilliaanse eilanden bij elkaar. Bij een vorig jaar januari uitgevoerd onderzoek werden binnen twee weken tijd honderden vissoorten aangetroffen, twaalf nieuwe soorten zeewier ontdekt evenals nieuwe sponsen. 'Een schatkamer aan biodiversiteit. Een van de rijkste onderwaterfauna ter wereld', oordeelt Fred Soons, onlangs benoemd tot hoogleraar internationaal recht aan de Universiteit van de Nederlandse Antillen (UNA) en al langer verbonden aan de Universiteit Utrecht.

Het gebied was al jaren populair onder vissers. 'Als je in Parijs kreeft bestelt, is de kans groot dat die enkele dagen eerder op de Sababank is gevangen', weet Soons. Hij hielp zelf mee aan de visserijwetgeving die in 1992 van kracht werd, maar door het onderzoek is ook de natuurwaarde duidelijk geworden. Een stuk zeegebied dat bescherming verdient, want de scheepvaart richt schade aan. En mochten er ooit olieboringen plaatsvinden, dan kan vooral het transport van de olie en ongelukken schade aan de natuur aanbrengen. De territoriale wateren van Saba strekken zich uit tot twaalf zeemijl uit de kust, legt de hoogleraar uit. Binnen dat gebied kan het eiland veel bevoegdheden zelf uitoefenen. Maar de Sababank reikt verder. 'Op zee is vooral het internationale recht van belang', verduidelijkt Soons.

Onlangs namen de Staten de landsverordening maritiem beheer aan. Deze wet biedt de mogelijkheid om strengere regels te stellen in de economische zone van de Antillen. Die strekt zich uit tot 200 zeemijl vanaf de kust, circa 370 kilometer, en bedekt de gehele Sababank. 'Wat nu nog ontbreekt, is een internationale aanwijzing als 'bijzonder gevoelig zeegebied'. Want daarmee kun je regels stellen aan de internationale scheepvaart', vertelt Soons. Als voorbeelden noemt hij het verbod om een anker uit te werpen of zelfs een compleet verbod voor vaartuigen om het ondiepe natuurgebied te doorkruisen.

Momenteel is het nog zo dat veel olietankers voor anker gaan bij de Sababank. 'Niet alleen het anker beschadigt de zeebodem, de ankerketting is nog veel erger voor het koraal', weet de hoogleraar. 'Doordat de ketting beweegt, werkt die als een soort maaimachine op de bodem.' Olietankers liggen soms wekenlang voor de kust, wachtend op een volgende reis. 'Ik sluit niet uit dat ze daar wachten om liggeld in de haven te besparen', zegt Soons. 'Maar wettelijk is daar momenteel niets tegen te doen.'

Een alternatief is volgens hem het leggen van meerboeien, zodat de schepen niet hun eigen anker hoeven uitwerpen. 'In principe zou Sint Eustatius de tankers, die gebruik maken van hun olieterminal, kunnen verplichten om gebruik te maken van zo'n boei. Het eiland mag immers voorwaarden verbinden aan de toegang tot haar haven', legt hij uit. 'Maar het is twijfelachtig of daar gebruik van zal worden gemaakt.' In ieder geval kan Saba zelf er niets tegen ondernemen.

Het is jammer dat het jarenlang heeft geduurd voordat de landsverordening maritiem beheer is goedgekeurd, vindt Soons. Volgens hem komt dat door de combinatie van ingewikkelde wetgeving en het feit dat de kwestie geen politieke prioriteit genoot.

Hij schat dat het nog twee jaar kan duren voordat de Sababank ook officieel het stempel 'bijzonder gevoelig zeegebied' mag dragen. De Internationale Maritieme Organisatie (IMO) beslist hierover. 'Ik verwacht dat de stap naar de IMO pas volgend jaar wordt gemaakt. De overheid moet met goede voorstellen komen. Het onderzoek van vorig jaar januari was ook daarop gericht.' Daarna kan het nog een jaar duren voordat toestemming wordt verleend om strengere regels te hanteren bij de Sababank. Of dat op tijd is om onherstelbare schade aan het gebied te voorkomen, zegt de hoogleraar niet zeker te weten. Maar hij verwacht dat het nog niet te laat is.(bron Antilliaans Dagblad)

0 reacties: